SEKSUALNOŚĆ DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO

ELEMENTARZ DZIECIĘCEJ SEKSUALNOŚCI

Zapraszam do śledzenia kolejnych wpisów, które powstaną w ramach Elementarza Dziecięcej Seksualności.
Pomysł na ten cykl rozważań o seksualności dzieci i młodzieży kiełkował w mojej głowie od dawna.
Z każdym szkoleniem, które prowadziłam, coraz wyraźniej widziałam zarys tego, co ma powstać. Powszechny brak wiedzy na temat seksualności, mity krążące wokół tematu, lęki jakie temu towarzyszą skłoniły mnie do rozpoczęcia tego cyklu. Zachęcam do lektury i dyskusji.

 

A-AKCEPTACJA

To od nas dorosłych zależy kierunek rozwoju dziecięcej seksualności, a co za tym idzie, to nasza postawa po części determinuje szczęście przyszłego dorosłego w tej sferze życia.
Co więc możemy zrobić?

Po pierwsze zaakceptować fakt, że dziecko jest istotą seksualną. I tak jak nikt już nie kwestionuje tego, że nie da się oddzielić ciała od emocji, tak nie da się wyłączyć tej sfery z całości rozwoju dziecka.

Człowiek jest istotą seksualną od momentu poczęcia aż do chwili śmierci. Szeroko rozumiana seksualność towarzyszy nam przez całe życie, a zdrowie seksualne konieczne jest do pozytywnego rozwoju OSOBOWOŚCI, KOMUNIKACJI I MIŁOŚCI. Dlatego tak ważne jest, aby prawa seksualne wszystkich osób były respektowane, chronione i egzekwowane.

Różnice pomiędzy płciami są widoczne już na bardzo wczesnym etapie życia płodowego (pomiędzy siódmym a dziewiątym tygodniem). U chłopców zaczynają tworzyć się jądra, a potem penis.
Po urodzeniu różnice są oczywiste i raczej nikomu nie trzeba ich tłumaczyć ;)

Rodzice wspierają proces identyfikacji z płcią na kilka sposobów: po pierwsze dając dziecku imię żeńskie lub męskie, wybierając ubrania i zabawki charakterystyczne dla danej płci, organizując zabawy tematyczne, podczas których chłopiec lub dziewczynka mają szansę w bezpiecznych warunkach przećwiczyć role społeczne związane z płcią. To wszystko jest bardzo ważne dla rozwoju psychoseksualnego młodego człowieka, pozwala doświadczać, wspomaga identyfikację i akceptację.
Jednak wiadomo, jak we wszystkim, ważne jest zachowanie zdrowego rozsądku i uważanie, aby przypadkiem nie popaść w skrajności. Bo jak powiedział w jednym z wywiadów norweski komik Ørjan Burøe "Płeć jest znaczącą cechą, ale nie można zawężać postrzegania dziecka wyłącznie z tej perspektywy. Łatwo wówczas nie dostrzec tego, jakim jest ono człowiekiem”.

 

B- BODŹCE

Inicjacja seksualna młodych ludzi często nie należy do najlepiej wspominanych wydarzeń w życiu. Często wiąże się z natłokiem różnych emocji, niespełnieniem oczekiwań, czasami poczuciem wstydu, strachu przed konsekwencjami. Jednak pierwszym doświadczeniem seksualnym najczęściej nie jest moment rozpoczęcia współżycia seksualnego. Akt płciowy to tylko jeden z wielu elementów składających się na seksualność człowieka. Tak więc pierwsze doświadczenia seksualne to najczęściej masturbacja i poznawanie własnego ciała. Podczas tych pierwszych eksperymentów dochodzi do procesu WARUNKOWANIA na określone BODŹCE, które w przyszłości będą działały na nas
w określony sposób. Uwarunkować możemy się na bodźce wizualne, słuchowe, węchowe, smakowe
i inne. Część z nas potrafi zidentyfikować te czynniki, które bez udziału naszej woli działają na nas pobudzająco seksualnie. Dla jednych jest to określony zapach perfum, piosenka sprzed lat lub konkretne cechy fizjonomii drugiego człowieka.

Dla nastolatków wchodzących w okres dojrzewania elementem współtowarzyszącym pierwszym doświadczeniom seksualnym jest PORNOGRAFIA. Jest łatwo dostępna, szybko pobudza... I tu pojawia się zagrożenie, które w zasadzie staje się plagą naszych czasów. Młodzi ludzie warunkują się na obraz, który widzą na monitorze swojego komputera. Często tym co widzą są: nienaturalnie wyglądające kobiety z idealnymi ciałami (o tym, że niejednokrotnie są po operacjach plastycznych jakoś się nie mówi), seks na milion różnych sposobów, nierzadko w atmosferze braku szacunku do kobiet.
I właśnie wtedy zwykle warunkują się na tego typu obrazki, a późniejszy seks z realną kobietą nie daje takich doznań. Dlatego bardzo ważne jest, aby młodzież w okresie dorastania nie miała możliwości dostępu do tego typu filmów. Uwarunkowanie na sceny zawarte w filmach pornograficznych może
w dorosłym życiu doprowadzić do ograniczenia czerpania przyjemności seksualnej w realnej scenerii.
Seksuolog i psychiatra Lew Starowicz uważa, że pornografia powinna być dostępna dla człowieka dopiero po rozpoczęciu współżycia seksualnego, co może zapobiec różnego typu kompleksom dotyczącym atrakcyjności swojego ciała, presji i późniejszym uzależnieniom od tego typu bodźców wizualnych.

 

C- CIEKAWOŚĆ

"Ciekawość to pierwszy stopień do piekła"- ten tekst zapewne większość z nas usłyszała nieraz
w swoim dzieciństwie od rodziców, dziadków, innych dorosłych. Często była to odpowiedź na niewygodne pytania lub próba zniechęcenia do podejmowania ryzykownych zachowań, które miały zaspokoić dziecięcą chęć poznawania wszystkiego wokół.

Jednak gdyby nie ciekawość, nie byłoby postępów w różnych dziedzinach życia, to właśnie chęć dowiedzenia się, poznania, doświadczenia, zrozumienia, popycha naukowców do różnorodnych działań.

Dziecko przychodzi na świat jako czysta karta i to my dorośli dzień po dniu pokazujemy i uczymy wszystkiego po kolei. Zazwyczaj z chęcią szukamy odpowiedzi na pytania typu: dlaczego po dniu jest noc, jak zbudowany jest samochód, po co motylom skrzydła, gdzie jest największy kamień na świecie itp.
Są jednak pytania, które czasami wprawiają nas w konsternację. I wtedy ciężko znaleźć odpowiednie słowa, wytłumaczyć adekwatnie do wieku dziecka. Są to pytania dotyczące seksualności, na każdym etapie rozwoju inne, ale zazwyczaj ich repertuar jest podobny.

Jeżeli dziecko jest wychowywane w zdrowej atmosferze, gdzie nie ma zbyt silnego tabu dotyczącego seksualności, pytania te nie dziwią rodziców, bo po prostu dziecko jest zainteresowane kolejnym obszarem życia.

Czasami jednak dzieci przestają pytać, wydają się kompletnie nie zainteresowane cielesnością. Dzieje się tak zazwyczaj, gdy wcześniej pytały, a nigdy nie dostały odpowiedzi lub słyszały "zapytaj taty/ mamy", "coś ty taki ciekawski", "zajmij się czymś innym a nie interesuj głupotami" itp.

Czasami rodzice nie muszą nawet nic mówić, ale ich reakcja niewerbalna pokazująca zawstydzenie, poddenerwowanie, lęk, jest na tyle wymowna dla dziecka, że dochodzi ono do wniosku, że lepiej będzie nie pytać. Wiadomość, którą odbiera dziecko jest jednoznaczna: cielesność, seksualność jest czymś wstydliwym, złym lub też bardzo tajemniczym. Z czasem to dziecko zyskuje odpowiedzi na nurtujące je pytania: od rówieśników, z mediów, od innych dorosłych. Lecz w takiej sytuacji należy mieć świadomość, że informacje te mogą być nieprawdziwe lub przekazane w sposób wulgarny, mogą opierać się również o poglądy osoby, która je przekazuje (np. religijne).

Jak więc rozmawiać z dzieckiem o seksualności?

Po pierwsze- bądź uważnym słuchaczem/ rozmówcą. Na początku mów o tym, o co dokładnie zapytało dziecko. Czasami dzieci potrzebują krótkiej i rzeczowej odpowiedzi, a nie szczegółowego omawiania tematu. Dziecko, które uzyskało odpowiedź z pewnością w przyszłości przyjdzie po raz kolejny, wtedy zapewne będzie chciało wiedzieć więcej.

Po drugie- udzielaj odpowiedzi adekwatnie do wieku dziecka. Inaczej odpowiesz na pytanie " skąd się biorą dzieci?" trzylatkowi, a inaczej dziecku w wieku szkolnym.

Po trzecie- używaj poprawnej terminologii, adekwatnej do poziomu rozwoju dziecka
Po czwarte- nigdy nie okłamuj dziecka, przekazuj prawdziwe informacje. A jeśli nie umiesz czegoś wytłumaczyć- obiecaj, że dowiesz się i wrócicie do rozmowy. Zawsze dotrzymuj danego słowa!
Po piąte- jeśli to, co jest napisane powyżej, z jakiegoś powodu stanowi dla Ciebie problem- przeanalizuj własne postawy wobec seksualności, pomyśl o tym jakie tabu panowało w Twojej rodzinie, jaki przekaz odnośnie tej sfery otrzymuje Twoje dziecko.

Po szóste- seksualność to jeden z obszarów naszego życia. I to od nas zależy, czy funkcjonowanie w tej sferze będzie czymś naturalnym, przyjemnym, czy będzie się kojarzyło ze wstydem, lękiem, niepewnością.
Owocnych rozmów z dziećmi :)

 

Zapraszam do lektury kolejnych wpisów.

Już wkrótce:

D- DORASTANIE

E- EDUKACJA SEKSUALNA

 

Autorka ELEMENTARZA DZIECIĘCEJ SEKSUALNOŚCI: Izabela Suchta- pedagog zdrowia, socjoterapeuta, edukator seksualny. Od kilkunastu lat pracuje z dziećmi z całościowymi zaburzeniami rozwoju i ich rodzinami. Założycielka Gabinetu terapeutyczno- edukacyjnego „Santeriz”, współpracuje
z przedszkolami i szkołami. Regularnie prowadzi warsztaty i szkolenia dla rodziców i profesjonalistów dotyczące metod pracy z dzieckiem z autyzmem, diagnozy funkcjonalnej, seksualności dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym oraz osób niepełnosprawnych.

 

PATRONAT

Ogólnopolska  baza specjalistów

 

REKLAMA