MEDYCYNA

Potas we krwi

Jest to pierwiastek chemiczny, kation (jon z dodatnim ładunkiem), który znajduje się przede wszystkim wewnątrz komórek (98%). Stężenie potasu jest regulowane przez błonową pompę sodowo-potasowa (Na/K ATP), która z kolei jest kontrolowana przez insulinę oraz receptory beta2. Równowaga potasu w całym organizmie zależy od wzajemnego stosunku pomiędzy jego przyjmowana, a wydalana ilością. Jest to kation niezwykle ważny w większości procesów fizjologicznych, które zachodzą w organiźmie. Do nich zalicza się między innymi:

  • procesy wewnątrzkomórkowe, transport przezbłonowy
  • równowagę wodno-elektrolitowa organizmu
  • gospodarkę kwasowo-zasadowa
  • przewodzenie bodźców we wszystkich komórkach nerwowych.
  • przekazywanie impulsów nerwowych do mięsni
  • prawidłowa czynność serca, normalizacja bicia serca
  • prawidłowy rozwoju organizmu
  • metabolizm węglowodanów, m.in. przekształcanie glukozy w glikogen, pobieranie glukozy przez komórki
  • reakcje enzymatyczne
  • syntezę białek
  • pobudzanie nerek do usuwania szkodliwych związków z organizmu.
  • aktywność nerwowo-mięśniową
  • dotlenienie mózgu
  • prawidłowe funkcjonowanie nerek, etc.

Wiele procesów chemicznych oraz hormonalnych reguluje poziom potasu w organizmie. Insulina, która jest wydzielana po posiłku wpływa hamująco na wzrost potasu, poprzez zwiększenie jego wchłaniania przez komórki. Innym hormonem, który odgrywa duża role w regulacji potasu jest aldosteron.

Wartości prawidłowe obserwowane u zdrowych ludzi wynoszą:

  • Jednostki tradycyjne: 3.5 - 5.1 mEq/l
  • Jednostki SI: 3.5 - 5.1 mmol/l

Zapotrzebowanie dobowe: 2000mg (do 3500mg)

Źródło potasu:

  • wszystkie świeże warzywa (szczególnie pomidory, ziemniaki),
  • owoce (szczególnie banany, grejfruty, sliwki, melony),
  • rośliny strączkowe,
  • orzechy,
  • mleko
  • mięso

Wartosci podwyższone (hyperkaliemia) > 5.5 mEq/l:

  • zaburzenia ze strony układu moczowego, najczęściej niewydolność nerek, lub zaburzenia odpływu moczu
  • kwasica (niskie pH krwi), niedobór insuliny, beta-blokery, arginina, sukcynylocholina, ostre zatrucie digoksyna
  • masywne uszkodzenie komórek: rozpad mięsni, hemoliza (rozpad erytrocytów), masywna martwica masy nowotworu, oparzenia
  • niedobór mineralokortykoidów, lub choroba Addisona
  • toczeń rumieniowaty SLE
  • przyjmowanie niektórych lęków moczopędnych (sprinolakton, amiloryd, triamteren), inhibitorów konwertazy, czasem niesteroidowe leki przeciwzapalne, biseptol, pentamidyna
  • dożylne podawanie potasu
  • zbyt duża ilość potasu w diecie, zwykle podczas zbyt dużej suplementacji potasu

Czasem występuje zjawisko pseudo-hiperkaliemii, kiedy w badanej próbce poziom potasu jest podwyższony, ale nie w surowicy pacjenta:

  • hemoliza pobranej próbki krwi
  • naczynie krwionośne, z którego pobrano próbkę było wcześniej przez jakiś czas zamknięte
  • tromobocytoza (zwiększona ilość płytek krwionośnych), leukocytoza (zwiększona ilość leukocytów)

Objawy hiperkaliemii:

  • osłabienie, zmęczenie
  • dziwne doznania czuciowe
  • zaburzenia rytmu serca, w przypadku bardzo wysokiego stężenia potasu - śmiertelnie niebezpieczne
  • paraliż mięsni
  • słabo wyczuwalny, wolny puls
  • problemy z oddychaniem

Obniżenie wartości potasu pniżej 3.5 mEq/l:

  • przedłużający się wysiłek fizyczny (np. bieg długodystansowy)
  • niedożywienie
  • nadmierna utrata przez przewód pokarmowy - biegunka, długotrwale wymioty
  • nadmierna utrata przez nerki - stosowanie tiazydowych lęków moczopędnych, czy kortykosteroidow, agoniści receptorów beta, teofilina, aminoglikozydy, niektóre choroby nerek, niewydolność krążenia
  • hiperaldosteronizm
  • niedobór magnezu
  • białaczki (mechanizm nieznany)
  • przemieszczenie potasu do komórek - alkaloza, insulina
  • marskość wątroby
  • alkoholizm

Objawy niedoboru potasu:

  • bóle głowy
  • dolegliwości mięśniowe
  • skurcze jelit, przy pogłębiającym się niedoborze - zaparcia
  • zaburzenia rytmu serca, nieregularne bicie serca, zatrzymanie pracy serca
  • skurcze, lub porażenia mięsni
  • nadmierna suchość skory
  • nerwowość, zaburzenia koncentracji, spowolniona reakcja na bodźce
  • omdlenia
  • problemy ze snem
  • utrata apetytu
  • depresja
  • wydłużony czas gojenia się ran

PATRONAT

Ogólnopolska  baza specjalistów

 

REKLAMA